«Үшінші мегаполис» мәртебесі Шымкентке тек атақ қана берген жоқ. Қала соңғы жылдары кәсіпкер үшін қолайлы экожүйе қалыптастыруды басты мақсат етіп қойды. Инвестор үшін ең қымбат ресурс – уақыт. Сондықтан рұқсат құжаттары мен сервистерді «бір терезеге» жинақтау, процестерді цифрландыру, жер телімдері мен инфрақұрылымға қосылу тәртібін түсінікті ету – тартымдылықты күшейткен негізгі қадамдардың бірі саналады.
Инвестордың сенімін арттыратын тағы бір фактор – инфрақұрылымға алдын ала салынған шығын. Индустриялық аймақтарда жол, электр, су, газ желілері жүргізіліп, өндіріс ашқысы келетін кәсіпорынға бастапқы кедергілерді азайту көзделеді. Логистика тұрғысынан Шымкент – өңірлік торап. Теміржол, автожол және көрші нарықтарға жақындық өндіріс пен қоймалау жобалары үшін уақыт пен құнды үнемдейді.
Қаланың инвестициялық «магнетизмі» кадр даярлаумен де байланысты. Техникалық мамандықтарға бейімделген колледждер мен оқу орталықтарының бизнестегі нақты сұранысқа сай бағдарламалар ұсынуы – жұмыс беруші мен білім беру ұйымының байланысын нығайтады. Қарапайым тілмен айтқанда, кәсіпорын жаңа желіні іске қосқанда, оған дайын оператор, дәнекерлеуші, технолог табылады.
Жергілікті билік пен бизнес арасында тұрақты диалог орнауы да маңызды. Инвестжобалардың жол карталары, жеке-жеке сүйемелдеу, мерзім мен жауапты тараптар айқын көрсетілген жоспарлар – бюрократиялық бұрмалаулардың алдын алады. Кәсіпкерлер кеңесі, қоғамдық тыңдаулар және ашық деректер инвестициялық шешім қабылдаудағы белгісіздікті төмендетеді.
Экономиканы әртараптандыру – Шымкент тартымдылығының ұзақ мерзімді кепілі. Тек сауда немесе девелопментке иек артпай, өңдеу өнеркәсібі, азық-түлік, фармацевтика, машина жасау, құрылыс материалдары секілді бағыттардың қатар дамуы қаланы циклдерге тұрақты етеді. Бәсекеге қабілеттілікке апарар жол – сапа стандарттарын енгізу, технологиялық жаңғырту және энергия тиімділігін арттыру.
Инвестор үшін нарыққа шығу арнасы да шешуші. Бұл ретте экспортты ілгерілету құралдары, логистикалық бағыттарды әртараптандыру, көршілес өңірлермен сауда-экономикалық байланыстарды кеңейту елеулі рөл атқарады. Шекара маңындағы сауданы өрістету, кедендік рәсімдерді оңтайландыру, цифрлық ілеспе құжат айналымы жеткізу тізбегін қысқартып, өнімнің өзіндік құнын төмендетеді.
Қаржыға қолжетімділік – инвестицияның жүрегі. Қалада шағын және орта бизнеске арналған жеңілдетілген несиелер, кепілдендіру мен субсидиялау тетіктерінің жұмыс істеуі өндіріс қуатын кеңейтуге мүмкіндік береді. Венчурлық қаржыландыру мен корпоративтік серіктестікке жағдай жасау арқылы инновациялық жобаларға жол ашылады.
Тұтынушылар құқығын қорғау мен баға белгілеудің ашықтығы да инвестициялық климатқа тікелей әсер етеді. Себебі әділ бәсеке қалыптасқан жерде бизнестің ұзақ мерзімді стратегия құруға еркі бар. Мониторинг, түсіндіру және жауапкершілік мәдениеті кәсіпорындарды сапаға, сервисті жақсартуға ынталандырады.
Қоршаған орта талаптарын сақтайтын, «жасыл» технологияларды енгізетін жобаларға басымдық берілуі – жаңа тренд. Энергия үнемдеу, қайта қалпына келетін энергия көздеріне қосылу, қалдықтарды басқару жүйелерін енгізу өндіріс шығынын азайтып қана қоймай, халықаралық серіктестердің талаптарына сай келуге көмектеседі. Бұл – экспорттық нарыққа шығатын кез келген инвестор үшін бәсекелік артықшылық.
Қалалық өмір сапасы да назардан тыс қалмайды. Қоғамдық көлік, медицина, қауіпсіздік, тұрғын үй және абаттандыру жобаларының алға жылжуы білікті маманның қалада қалуына ықпал етеді. Инвестор үшін кадр тұрақтылығы – өнімділік пен жоспарлылықтың синонимі.
Түйіндей айтқанда, Шымкенттің тартымдылығы бір-екі шарамен өлшенбейді. Бұл – әкімшілік рәсімдердің жеңілдеуі, инфрақұрылымның дайын болуы, кадрлық әлеует, қаржыландыру арналары, әділ нарық тәртібі және өмір сапасының жиынтығы. Осындай кешенді көзқарас қаланы өңірлік инвестиция орталығына айналдырып, экономикалық дербестік пен әртараптандыру мақсатын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.