Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Түркістан облысы бойынша филиалы мен өңірдегі медициналық ұйым өкілдері колледж және мектеп түлектерімен кездесу өткізіп, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінде сақтандыру мәртебесін тұрақты сақтау тәртібін жан-жақты түсіндірді. Бұл ақпараттық шараның басты мақсаты — жастардың медициналық көмекке қолжетімділігін қамтамасыз ету және олардың құқықтық сауаттылығын арттыру. Кездесу барысында мамандар МӘМС жүйесінің артықшылықтары, сақтандырылмаған мәртебенің салдары, төлем жасау тәртібі, жеңілдік санаттары мен азаматтың мәртебесін тексеру жолдары туралы нақты мәлімет берді. Әсіресе, мектеп бітіріп, оқуын жалғастырмаған немесе колледжден кейін жұмысқа орналаспаған түлектерге сақтандыру мәртебесін жоғалтпау үшін қандай әрекет жасау қажет екені кеңінен түсіндірілді. Спикерлер атап өткендей, 18 жасқа дейінгі барлық азаматтар мемлекет есебінен сақтандырылған. Алайда орта мектепті немесе колледжді тәмамдаған соң, егер олар оқуын жалғастырмаса немесе ресми түрде жұмысқа орналаспаса, сақтандыру мәртебесінен айырылуы мүмкін. Мұндай жағдайда олар медициналық көмекті тегін алу құқығынан уақытша айырылып, жоспарлы емхана қызметтері мен кейбір тексерулерді өз қаражатына алуына тура келеді. Осыған байланысты, қатысушыларға мәртебесін Qoldau 24/7 немесе eGov.kz порталдары арқылы тексеру жолдары көрсетілді. Сонымен қатар, жұмыс істемейтін азаматтар үшін дербес төлеуші ретінде ай сайынғы жарна төлеудің тәртібі де айтылды. Бұл жарнаны уақтылы төлеу — сақтандыру жүйесіндегі үздіксіздік пен медициналық қызметтердің қолжетімділігінің кепілі екені ескертілді. Медициналық сақтандыру қорының өкілдері жастар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беріп, олардың болашақта мәртебесін тұрақты сақтап, сапалы медициналық қызметтерді еркін пайдалана алуы үшін қандай қадам жасау керектігін нақты мысалдармен түсіндірді. Сонымен қатар, студенттер қатарына енген азаматтардың мәртебесі автоматты түрде жаңартылатыны және бұл үшін ЖОО немесе колледж тарапынан тиісті ақпарат Қор жүйесіне жіберілетіні айтылды. Жастар үшін мұндай ақпараттық кездесулер аса маңызды. Себебі бұл кезең — олардың ересек өмірге қадам басар шағы. Денсаулықты қорғау және медициналық қызметтерге қолжетімділік — осы жолда басты қажеттіліктердің бірі. Жаңа ортаға, жұмысқа немесе білім беру ұйымына бейімделу барысында сақтандыру мәртебесін назардан тыс қалдырмау — олардың болашақтағы қауіпсіздігі мен өмір сапасының маңызды бөлігі. Түркістан облысында өткізілген бұл шара — МӘМС жүйесіне қатысу мәдениетін қалыптастыру мен жастардың құқықтық және қаржылық сауаттылығын арттыру жолындағы нақты қадамдардың бірі. Алдағы уақытта мұндай түсіндіру жұмыстары өңірдің басқа да оқу орындарында тұрақты түрде жалғасын табатын болады. МӘМС жүйесі – еліміздің әрбір азаматы үшін сапалы, қолжетімді және уақтылы медициналық көмекті қамтамасыз ететін маңызды әлеуметтік бағдарлама. Осы жүйенің тиімді жұмыс істеуі үшін азаматтардың өз мәртебесіне жауапкершілікпен қарауы аса қажет. Әсіресе жастардың, яғни мектеп немесе колледж бітірген түлектердің, бұл жүйенің ережелерін дұрыс түсініп, уақытында әрекет етуі олардың денсаулығын қорғауда шешуші рөл атқарады. Кездесу барысында түлектерге мемлекет тарапынан сақтандырылатын 15 жеңілдік санатына кімдер кіретіні туралы да толық ақпарат берілді. Бұл санатқа, мысалы, күндізгі бөлімде оқитын студенттер, жүкті әйелдер, 18 жасқа дейінгі балалар, көпбалалы аналар, зейнеткерлер, мүмкіндігі шектеулі жандар сияқты азаматтар кіреді. Түлектер егер ЖОО-ға түссе, онда олардың мәртебесі оқу орны арқылы автоматты түрде жүйеде жаңартылады және олар мемлекет есебінен сақтандырылғандар қатарына кіреді. Ал оқуға түспеген немесе жұмысқа орналаспаған жағдайда, сақтандыру жарнасын өз бетінше төлеуі қажет болады. Спикерлер бұл жарнаның мөлшері мен төлеу жолдарын да нақты түсіндіріп өтті. Қазіргі таңда дербес төлеушілер үшін ай сайынғы төлем мөлшері ең төменгі жалақының 5%-ын құрайды. Бұл соманы азаматтар өз бетінше банк қосымшалары, Kaspi.kz, Homebank және басқа да электронды төлем жүйелері арқылы немесе Халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы төлей алады. Ең бастысы – төлемді үзбеу. Өйткені жарна 3 ай қатарынан төленбесе, адамның сақтандыру мәртебесі тоқтайды, және ол тек шұғыл медициналық көмекпен ғана шектеледі. Кездесу кезінде көптеген түлектер өздерін мазалаған сұрақтарын қойып, нақты жауаптар алды. Көбінесе келесі сұрақтар қозғалды: “Егер оқуымды жалғастырмасам, қалай сақтанамын?”, “Жарнаны кешіктіріп төлесем не болады?”, “Жұмысқа жаңа тұрған адамның мәртебесі қашан жаңартылады?”, “МӘМС жарнасын ата-анам мен үшін төлей ала ма?” деген секілді. Барлық сұрақтарға мамандар нақты мысалдар мен түсінікті тілде жауап беріп, жастардың жағдайға байланысты дұрыс шешім қабылдай алуына көмектесті. Түлектерге өздерінің сақтандыру мәртебесін тексеру үшін бірнеше әдіс ұсынылды. Ең жылдам әрі қолайлы жолдардың бірі – Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы немесе fms.kz сайты арқылы ЖСН енгізіп тексеру. Сонымен қатар, Egov.kz порталы немесе e-Salyk Azamat қосымшасы да бұл мәліметтерді ұсынады. Бұл сервистердің барлығы тегін әрі тәулік бойы жұмыс істейді. МӘМС жүйесіне қатысу — тек жеке жауапкершілік қана емес, сонымен қатар мемлекет тарапынан ұсынылып отырған қолдауды тиімді пайдалану мүмкіндігі. Қазіргі таңда сақтандырылған азаматтар консультациялық-диагностикалық қызметтерді, зертханалық талдауларды, күрделі тексерулерді (КТ, МРТ, УДЗ т.б.), жоспарлы емдеуді, оңалту шараларын тегін ала алады. Бұл – медициналық шығындарды айтарлықтай жеңілдететін маңызды артықшылық. Түсіндіру жұмыстары барысында студенттер мен түлектерге медициналық көмекті қайда және қалай алу керектігі туралы да толық мәлімет берілді. Қандай жағдайда емханаға жүгіну қажет, қандай жағдайда жедел жәрдем шақырған дұрыс, жоспарлы емге қалай тіркелу керек, учаскелік дәрігерге қаралу тәртібі қандай — осының барлығы нақты мысалдармен жеткізілді. Бұл ақпарат жастардың медициналық қызметтерге жүгіну мәдениетін қалыптастыруға көмектеседі. Түркістан облысында осындай ақпараттық-кеңес беру кездесулерінің маңыздылығы жоғары. Себебі өңірде мектеп бітіріп, оқуын жалғастырмайтын немесе жұмысқа бірден кіріспейтін жастар аз емес. Олар көбіне медициналық сақтандыру мәртебесіне мән бермей, тек медициналық қызмет қажет болғанда ғана мәселеге тап болады. Ал алдын ала ақпарат алу – осы олқылықтың алдын алудың ең тиімді жолы. МӘМС жүйесіне қатысу — тек өз денсаулығыңды ғана емес, айналаңдағы адамдардың да амандығын ойлау. Өйткені жүйеге тұрақты жарна төлеу арқылы жалпы денсаулық сақтау саласының дамуына үлес қосылады. Түркістан облысында жүзеге асырылып жатқан осындай түсіндіру жұмыстары – жастардың әлеуметтік жауапкершілігін арттырып, болашаққа сеніммен қадам басуына мүмкіндік береді. Медицина қызметкерлері мен Қор өкілдерінің айтуынша, мұндай кездесулер алдағы уақытта облыстың басқа да аудандарында жалғасын табады. Әсіресе жаңа оқу жылы басталар кезде, оқу орындарына жаңадан қабылданған студенттермен де кездесулер ұйымдастырылып, оларға да жүйенің ережелері мен артықшылықтары егжей-тегжейлі түсіндіріледі. Бұл – медициналық сақтандыру мәдениетін жас буын арасында кеңінен таратуға жасалып жатқан нақты әрі маңызды қадам.