Экспорт – Шымкент кәсіпорындары үшін жаңа нарыққа жол ғана емес, өндірістің сапасын, тиімділігін арттырудың табиғи ынталандырушысы. Сыртқа сату үшін өнім тұрақты, қауіпсіз және бәсекеге қабілетті болуы керек. Сондықтан жергілікті өндірушілерге бағытталған мемлекеттік қолдау тетіктері бір-бірін толықтыратын бірнеше бағыттан тұрады.
Ең алдымен қаржылық жеңілдіктер айтылады. Өндірісті кеңейтуге немесе шикізат алуға қажет айналым қаражатын қолжетімді несие арқылы толтыруға мүмкіндік беріледі. Пайыздық мөлшерлемені субсидиялау мен кепілдік беру тетіктері шағын және орта бизнеске банктен қаржы тартуды жеңілдетеді. Кей жағдайда экспорт алдындағы дайындыққа, алдын ала төлемсіз келісімдерге арналған арнайы қаржыландыру құралдары қарастырылады.
Экспорттық тәуекелді азайту үшін сақтандыру мен кепілдендіру қолданылады. Шетелдік сатып алушы төлемей қалса, жеткізілген тауардың ақшасын өндіруші жалғыз өзі тәуекел етпейді. Экспорттық сақтандыру компаниялары коммерциялық және саяси тәуекелді бөлісіп, мәміленің қауіпсіздігін арттырады. Бұл әсіресе жаңа нарыққа кірген кезде үлкен демеу.
Логистика шығынын төмендету – өнімнің бәсекеге қабілетті бағасының кілті. Қашық нарықтарға тасымалдау кезінде бір бөлігін өтеу, теміржол тарифтерін оңтайландыру немесе тоңазытқыш логистикасын қолдау секілді шаралар жеткізу тізбегін қысқартады. Шымкенттің өңірлік торап ретіндегі артықшылығы – көрші нарықтарға жақындық. Оны тиімді пайдалану үшін қойма, кедендік уақытша сақтау және тарату орталықтарының қызметін жеңілдету маңызды.
Сертификаттау мен стандартқа сәйкестік шығындарының бір бөлігін өтеу де – маңызды қолдау. Еуропа, Таяу Шығыс немесе көрші елдердің нарығына шығу үшін өнім қауіпсіздігі, экологиялық талаптар, таңбалау мен қаптама ережелеріне сай болуы қажет. Халықаралық сертификат алу, зертханалық сынақ, өлшеу құралдарын калибрлеу сияқты жұмыстарға кеткен шығынды ішінара өтеу өндірушіні сапаны жүйелі түрде көтеруге ынталандырады.
Нарыққа шығару – тек өндіріс емес, маркетинг. Мемлекеттік қолдау шеңберінде тауар өндірушілер халықаралық көрмелер мен жәрмеңкелерге, сауда миссияларына қатысу мүмкіндігін алады. Онда B2B кездесу ұйымдастырылып, дистрибьютор табуға жәрдем беріледі. «Сатып алушы қайда?» деген сұраққа жауап қарапайым: ол – мақсатты нарықта, ал өндірушіні сол жерге жеткізу – қолдау бағдарламаларының міндеті.
Ақпараттық-кеңестік сүйемелдеу даусыз қажет. Нарықтың сыйымдылығы, кедендік тарифтер, техникалық реттеу, логистикалық маршруттар туралы талдау өндірушінің қателеспей шешім қабылдауына көмектеседі. Келісімшарт құру, инкотермс шарттарын таңдау, төлем құралы мен валюталық тәуекелді басқару бойынша тәлімгерлік қызметтер экспортты бастапқы кезеңде жеңілдетеді.
Шымкентке тән ерекшелік – көрші нарықпен тығыз байланыс. Шекара маңындағы сауда дәліздерін пайдалану арқылы өндірушілер өнімін шағын партиямен тестілеп, кейін көлемін біртіндеп ұлғайта алады. Кедендік рәсімдерді алдын ала цифрландыру, тәуекелге негізделген тексеру кезекті қысқартып, тауардың шекарадан өтуін жылдамдатады. Бұл – әсіресе тез бұзылатын азық-түлік пен фармацевтика өнімдеріне тиімді.
Сондықтан мемлекеттік қолдау өндіріс ішіндегі тәртіпті де ынталандырады: сапа менеджменті жүйелерін енгізу, еңбек қауіпсіздігі, энергия тиімділігі жобаларына арналған жеңілдетілген қаржыландыру қолжетімді. «Жасыл» талаптарға сай өнім халықаралық серіктестер үшін сенімді таңдау, ал өндіруші үшін – жаңа нарықтың есігі.