Елімізде ауылдық аумақтарды дамыту, халықтың табысын арттыру және өңірлік экономиканы әртараптандыру бағытында қабылданған маңызды бастамалардың бірі – «Ауыл Аманаты» жобасы. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес жүзеге асырылып жатқан бұл бағдарлама ауыл тұрғындарының кәсіпкерлік әлеуетін арттыруға, тұрақты жұмыс орындарын ашуға және ауыл экономикасын жаңа сапалы деңгейге көтеруге бағытталған. Аталған жоба Келес ауданында жүйелі түрде іске асырылып, жасыл экономика қағидаттарына негізделген нақты нәтижелерге қол жеткізіп отыр.
2023–2025 жылдар аралығында «Ауыл Аманаты» жобасы аясында Келес ауданында жалпы 339 жоба қаржыландырылып, нәтижесінде 750 жаңа жұмыс орны ашылды. Бұл көрсеткіш аудан үшін әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан ғана емес, экологиялық және тұрақты даму тұрғысынан да маңызды жетістік болып саналады. Өйткені жобалардың басым бөлігі табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға, ауыл шаруашылығы өндірісін дамытуға және экологияға зияны аз бағыттарға негізделген.
Бағдарлама аясында негізгі басымдық мал және өсімдік шаруашылығына, жылыжай кешендерін дамытуға, балық және құс шаруашылығына, сондай-ақ ауыл шаруашылығы кооперативтерін жабдықтауға берілді. Бұл бағыттар жасыл экономиканың негізгі қағидаттарына сай келеді, себебі олар жергілікті ресурстарды пайдалана отырып, экологиялық тепе-теңдікті сақтауға және ауыл тұрғындарының тұрақты табыс көзін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Келес ауданында жүзеге асырылған жобалар ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен ғана шектелмей, оларды өңдеу мен сақтау бағыттарына да бет бұра бастады. Бұл өз кезегінде өнімнің қосылған құнын арттырып, жергілікті нарықта бәсекеге қабілетті тауар өндіруге жол ашуда. Сонымен қатар, ауыл тұрғындарының өз кәсібін ашуына мүмкіндік жасалып, шағын өндірістер іске қосылды. Бұл – ауыл экономикасын әртараптандырудың және халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартудың тиімді тетігі.
2025 жылы іске асқан жобалардың қатарында ауыл шаруашылығы техникаларын жаңарту, жүзім шаруашылығын дамыту, тігін бағытындағы шағын өндіріс ашу секілді бастамалар бар. Ауыл шаруашылығы техникасын жаңарту – энергия тиімділігін арттыруға және өндіріс шығындарын азайтуға ықпал ететін маңызды қадам. Заманауи техникалар жанар-жағармайды үнемдеуге, еңбек өнімділігін арттыруға және қоршаған ортаға түсетін салмақты азайтуға мүмкіндік береді.
Жүзім шаруашылығын дамыту жобалары да жасыл экономика қағидаттарына сәйкес жүзеге асырылуда. Бұл салада су үнемдеу технологияларын қолдану, жерді тиімді пайдалану және өнімді экологиялық талаптарға сай өсіру мәселелері басты назарда. Ал тігін бағытындағы шағын өндірістер ауыл тұрғындарын, әсіресе әйел азаматтарды жұмыспен қамтуға, әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға және жергілікті деңгейде экологиялық таза өнім өндіруге жағдай жасап отыр.
2026 жылға қарай Келес ауданында қайта өңдеу саласындағы жобаларды ұлғайтып, кемінде төрт ауыл шаруашылығы кооперативін құру міндеті қойылған. Бұл бағытта нақты жұмыстар басталып та кетті. Абай ауылында сүт өндіру кооперативін құру, Бірлесу ауылдық округінде құлпынай өсіру кооперативін іске қосу бойынша құжаттар тиісті мекемелерге жолданды. Бұл кооперативтер ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу арқылы қалдықсыз өндіріс қағидатын енгізуге және экологиялық тиімділікті арттыруға мүмкіндік береді.
Бірлік ауылдық округінде өндірістік парк құру мақсатында жер учаскесі белгіленіп, «Бір ауыл – бір өнім» қағидасы аясында жем-шөп дайындайтын цех салу және мал бордақылау алаңдарын біріздендірілген үлгіде орналастыру жоспарланып отыр. Бұл бастама ауыл шаруашылығында логистиканы оңтайландырып, өндіріс процесін жүйелеуге және экологияға зиянды әсерді азайтуға бағытталған. Мал бордақылау алаңдарын бір жерде шоғырландыру санитарлық талаптарды сақтауға, қалдықтарды дұрыс басқаруға және қоршаған ортаны қорғауға мүмкіндік береді.
Ақтөбе ауылдық округінде балық шаруашылығын дамыту бойынша ұсыныс беріліп, болашақта балық өнімдерін сататын шағын сауда нүктесін ашу көзделуде. Балық шаруашылығы – экология мен су ресурстарын тиімді пайдалануға негізделген сала. Бұл бағытта табиғи су көздерін қорғау, су экожүйесін сақтау және балық қорын ұтымды пайдалану мәселелері басты назарда болады.
«Ауыл Аманаты» жобасы аясында тұрғындардың өз кәсібін ашу бағыты бойынша да жүйелі түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Бірқатар ауылдық округтерде кәсіпкерлікке ниетті азаматтардың тізімі жасақталып, қазіргі таңда кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығында бірнеше жоба құжаттары дайындалу үстінде. Бұл – ауыл тұрғындарының экономикалық белсенділігін арттырып, өз ісін заңды әрі тұрақты түрде жүргізуіне жол ашатын маңызды қадам.
Жобаның экологиялық маңызы да ерекше. Ауыл шаруашылығы мен шағын өндірістерді дамыту барысында қоршаған ортаны қорғау, жер мен су ресурстарын тиімді пайдалану, қалдықтарды азайту мәселелері ескерілуде. Бұл бағыттағы жұмыстар «Таза Қазақстан» экологиялық акциясының мақсаттарымен де үндесіп, ауылдық жерлерде экологиялық мәдениетті қалыптастыруға ықпал етеді.
Жасыл экономика қағидаттарына негізделген «Ауыл Аманаты» жобасы Келес ауданында тек экономикалық өсімге ғана емес, әлеуметтік тұрақтылық пен экологиялық қауіпсіздікке де қызмет етіп отыр. Ауыл тұрғындарының табысы артып, жұмыссыздық деңгейі төмендеп, жергілікті өнім өндіру көлемі ұлғайып келеді. Бұл өз кезегінде ауданның ұзақ мерзімді тұрақты дамуына негіз қалайды.
Қорытындылай келе, Келес ауданында «Ауыл Аманаты» жобасы аясында жүзеге асырылған 339 жоба – ауыл экономикасын дамытуға, жасыл экономика қағидаттарын енгізуге және тұрғындардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған кешенді жұмыстың нақты нәтижесі. Алдағы кезеңде қайта өңдеу саласын дамыту, кооперативтер санын арттыру және экологиялық тиімді өндірістерді қолдау арқылы бұл бастама одан әрі жалғасын тауып, Келес ауданын тұрақты дамыған, экономикасы мығым әрі экологиясы қорғалған өңірге айналдыруға негіз болмақ.