Шекаралық аймақтардағы су ресурстарының жағдайы мен экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету – өңірдің тұрақты дамуына тікелей әсер ететін басым бағыттардың бірі. Түркістан облысы әкімінің бірінші орынбасары Зұлпыхар Жолдасовтың төрағалығымен өткен Шекара мәселелері жөніндегі облыстық үйлестіру кеңесінің комиссия отырысы осы өзекті тақырыпқа арналды. Жиынға ҰҚК Шекара қызметі департаментінің басшылығы, Төтенше жағдайлар департаменті мен Полиция департаментінің өкілдері, «Қазсушар» РМК Түркістан облысы филиалының мамандары және аудан, қала әкімдіктері онлайн режимде қатысты.
Кеңесте мемлекеттік шекара маңындағы трансшекаралық өзендер мен су жағалауларының қазіргі жағдайы талқыланып, олардың экологиялық ахуалы, пайдаланылу деңгейі және қауіпсіздігі жан-жақты сараланды. Су нысандарының басым бөлігі көрші елдермен ортақ пайдаланылады, бұл оларды қорғау, тазалау және мониторинг жүргізу жұмыстарын ерекше жауапкершілікпен ұйымдастыруды талап етеді. Табиғи су арналарының ластануы, су өткізу қабілетінің төмендеуі, заңсыз қоқыс тастау және жағалаулардың рұқсатсыз бұзылуы өңір экологиясына ғана емес, су қауіпсіздігіне де елеулі қауіп төндіреді.
Ұлттық қауіпсіздік полковнигі Мұхтар Даулетов трансшекаралық өзендердегі қазіргі ахуал туралы баяндама жасап, бірқатар проблемалық учаскелерді атап өтті. Трансшекаралық аймақтардағы су арналарының бұзылуы, жағалау нығайту жұмыстарын уақытылы жүргізбеу, табиғи арналардың қоқыспен ластануы шекара инфрақұрылымына да әсер ететіні белгілі. Мұндай мәселелерді шешу үшін мемлекеттік органдардың жүйелі үйлесімді жұмысы қажет екені мәлімделді.
Мақтаарал мен Жетісай аудандарының әкімдері де өз сөздерінде су арналарының жағдайы бойынша атқарылған жұмыстар мен жоспарланған іс-шаралар туралы есеп берді. Әсіресе көктемгі су тасқыны қаупін төмендету мақсатында жүргізілетін алдын алу шаралары, арналарды тазалау және қоршаған ортаны қорғау бағытындағы жұмыстарға баса мән берілді. Су арналарының жағдайы тек экологиялық тұрақтылыққа емес, ауыл шаруашылығы өнімдерінің шығымдылығына, жергілікті халықтың тұрмыс деңгейіне де тікелей әсер ететіні атап өтілді.
Отырыста көтерілген тағы бір маңызды мәселе – шекара маңындағы мал ұрлығын болдырмау, алдын алу шараларын күшейту. Бұл бағытта Полиция департаментімен бірлескен бақылау посттарын көбейту, бейнебақылау жүйелерін орнату және тұрғындармен ақпараттық жұмыстар жүргізу қажеттілігі айтылды. Алайда қауіпсіздік шаралары экологияны қорғау ісімен тығыз байланысты. Жағалаулардың бейберекет бұзылуы, қолданыстағы экожүйеге зиян келтіретін заңсыз әрекеттер шекара аумағында бақылаудың әлсіреуіне ықпал етуі мүмкін. Сондықтан табиғи аймақтарды қорғау, санитарлық тазалықты қамтамасыз ету және су ресурстарын тиімді пайдалану — қауіпсіздік пен экологиялық тұрақтылықты бірге арттыратын шаралар.
Жиын қорытындысы бойынша облыс әкімінің бірінші орынбасары Зұлпыхар Жолдасов аудан әкімдіктері мен «Қазсушар» мекемесіне шекара маңындағы су жағалауларын тазалау жұмыстарын жандандыруды тапсырды. Бұл бастама елімізде кең көлемде жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» экологиялық акциясының мақсаттарымен үндес келеді. Су арналары мен жағалауларды тазарту, табиғи ортаны қалпына келтіру және заңсыз қоқыс тастауға қарсы шараларды күшейту – өңір экологиясын жақсартудың негізгі бағыттары. Сонымен қатар суды үнемдеу мәдениетін қалыптастыру, табиғи ресурстарды қорғау және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жұмыстары да жүйелі түрде жалғасатыны атап өтілді.
Экологияны сақтау мен су ресурстарын қорғау – шекаралық өңірлер үшін тек табиғатты қорғау міндеті емес, стратегиялық маңызы бар тұрақты даму көрсеткіші. Трансшекаралық өзендер – бірнеше елдің ортақ байлығы, сондықтан олардың экологиялық жағдайын бақылау және жақсарту мемлекетаралық ынтымақтастықты қажет етеді. Осы бағыттағы жұмыстардың жүйелі жүргізілуі өңірдің экологиялық қауіпсіздігін нығайтып, табиғи ресурстардың сапасын сақтауға мүмкіндік береді.
Түркістан облысында су ресурстарын тиімді басқару, шекаралық аймақтардың экологиялық ахуалын жақсарту және «Таза Қазақстан» бастамасы аясында жүргізілетін жұмыстардың күшеюі өңірдің экологиялық тұрақтылығын қамтамасыз етуге жол ашады. Бұл жұмыстар әрі қарай да жалғасып, шекаралық аумақтардағы табиғи орта мен су жүйелерінің сақталуына, тұрғындардың қауіпсіздігі мен өмір сапасының артуына оң ықпал етеді.