Шымкент қалалық балалар клиникалық ауруханасында алғаш рет аса сирек кездесетін әрі жоғары дәлдікті талап ететін ми қан тамырлары патологиясы – мойа-мойа ауруына шалдыққан 13 жастағы балаға күрделі нейрохирургиялық операция жасалып, сәтті аяқталды. Бұл дерт дүние жүзі бойынша әрбір миллион адамның ішінде небәрі бірнеше адамда ғана кездесетін өте сирек әрі қауіпті аурулардың бірі саналады. Оның басты ерекшелігі – миға қан жеткізетін негізгі артериялардың біртіндеп бітелуі, соның салдарынан ми тіндері қансыз қалып, инсульт қаупі күрт артады.
Медициналық әдебиетте «мойа-мойа» термині жапон тілінен аударғанда «түтін сияқты бұлдыр бұлт» деген мағынаны білдіреді. Бұл атау ангиографиялық зерттеу кезінде анықталатын көрініске байланысты берілген, себебі қан айналымын қамтамасыз ету үшін мида жаңа ұсақ тамырлар торы пайда болып, мониторда түтін тәрізді эффект көрсетеді. Аурудың дамуы қайтымсыз болғандықтан, консервативті емдеу тәсілдері нәтиже бермейді, жалғыз тиімді жол – жоғары технологиялы хирургиялық араласу.
Науқас бала неврологиялық шағымдарымен ауруханаға жолдамамен келіп, мамандандырылған тексерулерден өтті. Дәрігерлер магниттік-резонанстық томография нәтижесінде диагнозды нақтылап, науқасты нейротравматология бөліміне жатқызды. Операция алдындағы дайындық кезеңінде мультидисциплинарлық команда қатысып, науқастың жағдайы жан-жақты зерттелді. 4 сағатқа созылған ота заманауи операциялық микроскоп арқылы жасалып, миға қан жеткізуді жақсартуға бағытталған қан тамырларын айналып өту (реваскуляризация) әдісі қолданылды.
Операцияны жоғары білікті нейрохирург дәрігерлер Е. Медетов пен Т. Абдуллаев, сондай-ақ анестезиолог Б. Алменов орындады. Отадан кейін баланың жағдайы тұрақты, есін толық жиған, неврологиялық көрсеткіштері жақсарып, қазіргі таңда үйіне шығарылды. Бұл Шымкент дәрігерлерінің күрделі нейрохирургиялық оталарды өз деңгейінде орындауға қабілетті екенін, сонымен қатар өңірдегі балалар медицинасының жаңа сапалық деңгейге көтерілгенін айқын көрсетеді.
Аталған жетістік – Қазақстан медицинасындағы үлкен алға жылжу ғана емес, отандық дәрігерлердің кәсіби біліктілігі мен халықаралық стандарттарға сай жұмыс істей алатынын дәлелдейтін маңызды оқиға. Мойа-мойа ауруын ерте анықтау және уақтылы хирургиялық ем жүргізу науқастардың өмір сүру сапасын айтарлықтай жақсартып, инсульттің алдын алуға мүмкіндік береді. Осы операцияның сәтті орындалуы Шымкент қалалық балалар клиникалық ауруханасында жоғары технологиялық медициналық қызметтердің қолжетімділігі артып келе жатқанын көрсетеді.