Қазіргі таңда елімізде қоршаған ортаны қорғау, экологиялық мәдениетті қалыптастыру және азаматтардың қоғамдық бастамаларға белсенді қатысуын арттыру мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының біріне айналып отыр. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда мемлекеттік органдармен қатар қоғамдық ұйымдар, еріктілер қозғалысы, жастар бірлестіктері және азаматтық қоғам институттары маңызды рөл атқаруда. Өйткені қоршаған ортаның тазалығы мен табиғи мұраны сақтау тек мемлекеттік құрылымдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі болып саналады.
Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы осы бағыттағы маңызды қоғамдық жобалардың біріне айналды. Аталған бастама еліміздің барлық өңірлерінде тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттыруға, қоғамдық белсенділікті күшейтуге және туған жерге деген жанашырлықты қалыптастыруға ықпал етіп келеді.
Соңғы жылдары экологиялық мәселелер әлемдік деңгейдегі өзекті тақырыптардың біріне айналды. Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, қоршаған ортаны ластанудан қорғау және тарихи-мәдени мұраларды сақтау мәселелері қоғам назарында тұр. Осыған байланысты Қазақстанда да табиғатты қорғау бағытындағы қоғамдық жұмыстар жаңа сипат алып, азаматтардың бастамашылдығы артып келеді.
Азаматтық қоғамның дамуы тұрғындардың қоғамдық өмірге белсенді араласуымен тікелей байланысты. Қоғамдық маңызы бар мәселелерді шешуге еріктілердің, жастардың және белсенді азаматтардың қатысуы қоғамдық жауапкершілік мәдениетінің қалыптасқанын көрсетеді. Бұл өз кезегінде қоғамдағы ынтымақтастықты нығайтып, ортақ құндылықтарды дәріптеуге мүмкіндік береді.
Түркістан облысында да экологиялық мәдениетті қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Өңірде өткізілетін сенбіліктер, көгалдандыру акциялары, тарихи орындарды абаттандыру шаралары мен тазалық жұмыстары тұрғындардың қоғамдық белсенділігін арттыруға ықпал етуде. Мұндай бастамалар азаматтардың туған жердің табиғаты мен мәдени мұрасына деген жауапкершілігін күшейтеді.
Қазығұрт ауданында ұйымдастырылған «Таза бейсенбі» акциясы осындай қоғамдық бастамалардың жарқын үлгісі болды. Бұл жолы тазалық жұмыстары ауданның тарихи әрі рухани маңызы зор нысандарының бірі саналатын «Ақбура әулие» кесенесі аумағында өткізілді. Акцияға жастар, еріктілер, қоғамдық белсенділер және жергілікті тұрғындар қатысып, қасиетті орынның аумағын тазарту жұмыстарына атсалысты.
Мұндай іс-шаралардың ерекшелігі – олар тек қоршаған ортаны тазартуға ғана емес, қоғам мүшелерін ортақ мақсатқа жұмылдыруға бағытталады. Бірлескен еңбек арқылы адамдар арасында өзара түсіністік пен ынтымақтастық қалыптасады. Бұл азаматтық қоғамның басты қағидаттарының бірі болып табылады.
Қоғамдық бастамалардың табысты жүзеге асуы азаматтардың белсенділігіне тікелей байланысты. Қоғам игілігі үшін ұйымдастырылатын іс-шараларға тұрғындардың ерікті түрде қатысуы қоғамдық сананың өскенін көрсетеді. Мұндай үрдіс қоғамдағы жауапкершілік деңгейін арттырып қана қоймай, әлеуметтік бірлікті де нығайтады.
Экологиялық акциялардың тағы бір маңызды қыры – жастар тәрбиесі. Бүгінде жастарды қоғамдық жұмыстарға тарту, олардың әлеуметтік жауапкершілігін қалыптастыру және туған жерге деген сүйіспеншілігін арттыру маңызды міндеттердің бірі болып отыр. Тазалық акциялары осы міндеттерді жүзеге асырудың тиімді құралдарының бірі саналады.
Жастардың қоғамдық жұмыстарға қатысуы олардың азаматтық ұстанымын қалыптастыруға ықпал етеді. Қоршаған ортаны қорғауға бағытталған іс-шаралар арқылы жас буын табиғатқа жанашырлық танытуды, қоғамдық мүлікке ұқыпты қарауды және ортақ іске жауапкершілікпен қарауды үйренеді. Бұл қасиеттер болашақта белсенді әрі жауапты азамат қалыптастыруға негіз болады.
Тарихи және мәдени мұра объектілерін сақтау мәселесі де азаматтық қоғам қызметінің маңызды бағыттарының бірі болып саналады. Қазақстан аумағында орналасқан киелі орындар халықтың рухани құндылықтарын сақтайтын маңызды нысандар ретінде ерекше қорғауды қажет етеді. Сондықтан мұндай орындардың тазалығын сақтау тек санитарлық талаптарды орындау ғана емес, ұлттық мұраға деген құрметтің көрінісі болып табылады.
Қазығұрт өңіріндегі «Ақбура әулие» кесенесі де тарихи-рухани маңызы жоғары орындардың қатарында. Бұл жерге еліміздің түкпір-түкпірінен келетін зияратшылардың саны аз емес. Сондықтан кесене аумағын таза ұстау және келушілер үшін қолайлы жағдай жасау қоғамдық жауапкершіліктің нақты көрінісі ретінде бағаланады.
Бүгінде азаматтық қоғам институттарының қызметі тек әлеуметтік мәселелермен шектелмейді. Олар экологиялық қауіпсіздік, тарихи мұраны сақтау, мәдени құндылықтарды дәріптеу және қоғамдық сананы жаңғырту бағыттарында да белсенді жұмыс жүргізуде. Бұл жұмыстар қоғамның тұрақты дамуына ықпал ететін маңызды факторлардың бірі болып табылады.
Экологиялық мәдениетті қалыптастыру ұзақ мерзімді әрі жүйелі жұмысты талап етеді. Сондықтан мұндай бастамалардың тұрақты түрде өткізілуі ерекше маңызға ие. Тұрғындардың қоршаған ортаға деген көзқарасын өзгерту, табиғатты қорғау мәдениетін қалыптастыру және қоғамдық жауапкершілікті арттыру бір күнде жүзеге асатын процесс емес. Бұл бағытта мемлекеттік органдардың, қоғамдық ұйымдардың және белсенді азаматтардың бірлескен жұмысы қажет.
Соңғы жылдары елімізде еріктілер қозғалысының дамуы азаматтық қоғамның нығайып келе жатқанын көрсетеді. Еріктілер түрлі әлеуметтік, мәдени және экологиялық жобаларға қатысып, қоғамдық мәселелерді шешуге өз үлестерін қосуда. Бұл үрдіс жастар арасында да кеңінен қолдау тауып келеді.
Қоғамдық белсенділік деңгейінің артуы азаматтардың өз өңірінің дамуына бейжай қарамайтынын аңғартады. Әсіресе экологиялық бағыттағы іс-шараларға тұрғындардың белсенді қатысуы қоршаған ортаны қорғау мәселесінің қоғам үшін маңызды екенін көрсетеді. Мұндай жұмыстардың нәтижесінде қоғамдық жауапкершілік мәдениеті қалыптасып, қоршаған ортаға деген қамқорлық күшейе түседі.
Азаматтық қоғамның негізгі белгілерінің бірі – адамдардың ортақ құндылықтар төңірегінде бірігуі. Тазалық акциялары, экологиялық бастамалар және қоғамдық жұмыстар осы қағидатты нақты іске асыруға мүмкіндік береді. Бір мақсат жолында жұмылған тұрғындар қоғамдағы өзара сенімді нығайтып, қоғамдық келісімді күшейтуге үлес қосады.
Қорытындылай келе, Қазығұрт ауданында өткен «Таза бейсенбі» акциясы азаматтық қоғамды дамытуға бағытталған маңызды бастамалардың бірі болды. Мұндай іс-шаралар тұрғындардың қоғамдық белсенділігін арттырып қана қоймай, экологиялық мәдениетті қалыптастыруға, тарихи-мәдени мұраларды сақтауға және жастардың әлеуметтік жауапкершілігін күшейтуге ықпал етеді.
Туған жердің табиғаты мен тарихи мұрасына қамқорлық жасау – әрбір азаматтың ортақ міндеті. Сондықтан қоғамдық белсенділікке негізделген осындай игі бастамалар алдағы уақытта да жалғасып, қоғамда жауапкершілік пен жанашырлық құндылықтарының нығаюына қызмет ете бермек.