Қазақстанда экологиялық мәдениетті қалыптастыру мен қоршаған ортаны қорғау саласындағы жұмыстар Мемлекет басшысының тапсырмаларына сәйкес жүйелі түрде жүргізілуде. Президенттің «Таза Қазақстан» бастамасын жүзеге асыру барысы үкіметтің, мемлекеттік органдар мен өңірлік әкімдіктердің тұрақты бақылауында. Премьер-министр Олжас Бектенов мониторинг жүргізу орталығының отырысында қоршаған ортаны қорғау, цифрлық технологияларды пайдалану және халықтың экологиялық мәдениетін қалыптастыру бойынша атқарылып жатқан жұмыстарды жан-жақты қарады. Бұл отырыс Қазақстанның жаңа Конституция жобасында жоғары экологиялық мәдениетті қалыптастырудың түбегейлі принцип ретінде қарастырылуының маңыздылығын айқын көрсетті.
Түркістан облысы «Таза Қазақстан» бастамасын жүзеге асыруда еліміздегі алдыңғы қатарлы өңірлердің бірі болып отыр. Облыстық әкімдік пен жергілікті басқармалар экологиялық мәдениетті қалыптастыру, жасыл инфрақұрылымды дамыту және қоршаған ортаны сақтау бағытындағы кешенді жоспарларды белсенді жүзеге асыруда. Облыстағы мектептер мен университеттерде экологиялық клубтар құрылып, студенттер мен оқушылардың қатысуымен «Жасыл ел», «Жасыл клубтар» жобалары, сондай-ақ «Велосипед күні» мен қоқысты бөлек жинау іс-шаралары жүйелі түрде өткізіліп келеді. 2025 жылы Түркістан облысында мектептер мен жоғары оқу орындарына арналған экологиялық ағарту бағдарламалары енгізіліп, 30 мыңнан астам оқушы мен студент қатысқан іс-шаралар ұйымдастырылды.
Облыс аумағында жасыл инфрақұрылымды дамыту бағытында белсенді жұмыстар жүргізілуде. Түркістан қаласы мен аудан орталықтарында жасыл аллеялар мен скверлер салынуда, орман және саябақ аймақтарында 50 мыңнан астам көшет отырғызылды. Сонымен қатар, облыс әкімдігі фандоматтар мен қоқыс бөлу қондырғыларын қоғамдық орындарға орнатып, тұрғындарды қалдықтарды дұрыс басқаруға үйрету жұмыстарын жалғастыруда. Облыстық табиғи ресурстар басқармасының мәліметіне сәйкес, 2025 жылы өңірде 12 мың тонна қалдық жиналып, өңдеуге жіберілді, бұл «Таза Қазақстан» бастамасының өңірдегі тиімділігін көрсетеді.
Цифрлық технологияларды енгізу Түркістан облысында экологиялық басқаруды жетілдіруде маңызды рөл атқарады. «Қоршаған орта және табиғи ресурстардың жай-күйі туралы Ұлттық деректер банкі» жобасы арқылы облыс аумағындағы ауа сапасы, су ресурстары, орман және қорғалатын аумақтардағы жағдайлар үздіксіз мониторингтеліп отыр. EcoQolday платформасы арқылы қоқыс пен қалдықтарды басқару процестері цифрландырылады. Орман өртін ерте анықтау жүйесі, Tasqyn жүйесі арқылы су тасқынын болжау, сондай-ақ өңірдегі экологиялық жағдайды қадағалау шаралары тиімді жүргізілуде.
Түркістан облысында жасанды интеллект және ғарыштық мониторинг арқылы заңсыз қалдықтар жинайтын орындар, қоқыс полигондары мен экологиялық қауіп төндіретін аумақтар анықталуда. 2025 жылы ғарыштық мониторинг нәтижесінде облыста 312 заңсыз қалдық жинайтын орын тіркеліп, олардың алдын алу бойынша шаралар ұйымдастырылды. Бұл цифрлық жүйе тұрғындар мен жергілікті әкімдік арасындағы өзара байланыс пен жауапкершілікті арттырады.
Су ресурстарын басқару саласында Түркістан облысында пилоттық жобалар енгізілуде. Суару жүйелерін цифрландыру және су үнемдеу технологияларын енгізу арқылы ауыл шаруашылығының өнімділігі арттырылуда. «Қазсушар» РМК және облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы бірлесіп, фермерлер мен суармалы жерлерді пайдаланатын субъектілерге су жеткізу процестерін автоматтандырды. Бұл пилоттық жобалар су тапшылығы кезіндегі ресурстарды тиімді бөлуге, су сапасы мен көлемін бақылауға мүмкіндік береді.
Облыстық білім басқармасы экологиялық ағартуды мектептер мен университеттерде жүйелі түрде жүргізуде. Түркістан облысында 45 мектепте экологиялық клубтар құрылып, оқушылар мен студенттер қалдықтарды жинау, қайта өңдеу және табиғатты қорғау бойынша практикалық іс-шараларға қатыстырылды. Университеттерде студенттік экожасақтар жұмыс істеп, қайта өңделген 5 тоннадан астам пластик жиналып, өңдеуге берілді. Бұл іс-шаралар жастарды экологиялық мәдениетке баулуда, табиғатқа жанашырлықты қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.
Мәдениет және ақпарат саласында облыстық деңгейде ақпараттық сүйемелдеу жүйесі құрылды. Түркістан облысында 2025 жылы 50 мыңнан астам тұрғын қатысқан 250 іс-шара өткізілді. Олардың ішінде экологиялық акциялар, дәрістер, семинарлар, тарихи-мәдени нысандарда тәртіпті сақтау бойынша қоғамдық бақылау жұмыстары бар. Бұл шаралар экологиялық мәдениетті қалыптастыруда қоғамның белсенді қатысуын қамтамасыз етеді.
Премьер-министрдің тапсырмасымен облыс әкімдігі жоспарланған көрсеткіштерді орындауды қамтамасыз етуде. Түркістан облысы суару жүйелері мен жасыл инфрақұрылым жобаларын белсенді енгізіп, экологиялық мәдениет пен цифрлық басқаруды үйлестіруде үлгілік өңір ретінде танылуда. Облыстық әкімдік пен мемлекеттік органдар барлық деңгейде бақылау жүргізіп, «Таза Қазақстан» тұжырымдамасын жүзеге асыру бойынша нақты нәтижелерге қол жеткізуде.
Премьер-министр Олжас Бектенов отырыс қорытындысында: «Президенттің “Таза Қазақстан” бастамасын жүзеге асыру айтарлықтай нәтиже беріп, экологиялық өзгерістерге қоғамдық сұраныстың жоғары екенін көрсетіп отыр. Түркістан облысы сияқты үлгілік өңірлерде цифрлық құралдарды қолдану, тұрақты мониторинг және қатысушылар арасындағы жауапкершілікті нақты бөлу арқылы жүйелі тәсілді енгізу қажет. Бұл ұзақмерзімді нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді», — деп атап өтті.
Сондай-ақ облыста орман өртін ерте анықтау жүйесін кеңейту, ғарыштық мониторингті тұрақты жүргізу, қалдықтарды басқару жүйесін жетілдіру, жасыл көшеттерді отырғызу және экологиялық ағартуды дамыту жұмыстары жалғасады. Түркістан облысында халықтың экологиялық мәдениетін қалыптастыру, жасыл инфрақұрылымды дамыту және цифрлық басқару арқылы қоршаған ортаны қорғаудағы жүйелі тәсіл Қазақстан бойынша үлгіге айналуда.
Түркістан облысының тәжірибесі «Таза Қазақстан» бастамасының тиімділігін көрсетіп қана қоймай, басқа өңірлер үшін практикалық үлгі болып отыр. Алдағы жылдары өңірде экологиялық мәдениетті дамыту, жасыл инфрақұрылымды кеңейту, цифрлық жүйелерді толық енгізу және су ресурстарын тиімді басқару бойынша жұмыстар жалғасып, тұрақты экологиялық және әлеуметтік нәтиже беретін болады.