Түркістан облысы Мақтаарал ауданында экология мен су ресурстарын қорғауға бағытталған кешенді шаралар жүйелі түрде жүзеге асырылуда. Ауыл шаруашылығы саласы басым өңір үшін су ресурстарын тиімді пайдалану, жердің мелиоративтік жағдайын жақсарту және топырақтың тұздану деңгейін төмендету – экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етудің негізгі факторларының бірі болып табылады.
Осы бағытта ауданда қысқы сор шаю жұмыстары қарқынды жүргізілуде. Қысқы сор шаю – егістік жерлердегі артық тұзды шайып, топырақтың физикалық және химиялық құрамын жақсартуға бағытталған маңызды агротехникалық шара. Бұл жұмыс жердің табиғи құнарлылығын сақтауға, су ресурстарының тиімді сіңуіне және қоршаған ортаға түсетін жүктемені азайтуға тікелей әсер етеді.
Қазіргі таңда аудан аумағындағы негізгі су көзі болып саналатын «Достық» каналы ағын суға толып, оның тармақтары арқылы егістік алқаптарға су жеткізілуде. Су жүйелерінің тұрақты жұмыс істеуі қысқы сор шаю жұмыстарын жоспарлы түрде жүргізуге мүмкіндік беріп отыр. Су ресурстарын басқарудағы мұндай үйлесімділік табиғи тепе-теңдікті сақтауға бағытталған экологиялық шаралардың тиімділігін арттырады.
Мақтаарал ауданындағы жалпы егістік алқап көлемі 60 330 гектарды құрайды. Аталған жерлердің экологиялық жай-күйін жақсарту мақсатында бірқатар дайындық жұмыстары жүргізілуде. Атап айтқанда, 31 867 гектар алқапта пал алу жұмыстары атқарылып, 3 127 гектар жер терең қопсытылды, сондай-ақ 3 509 гектар алқап тегістелді. Бұл шаралар топырақтың ауа және су өткізгіштігін арттырып, су ресурстарының ысырапсыз пайдаланылуына жағдай жасайды.
Аудан бойынша 46 800 гектар жерге қысқы сор шаю жұмыстарын жүргізу жоспарланған. Бүгінгі таңда 3 872 гектар алқапта сор шаю жұмыстары орындалып, бұл жоспардың 8,3 пайызын құрап отыр. Осы көрсеткішті арттыру мақсатында жауапты мекемелер тарапынан шаруалармен түсіндіру және ұйымдастыру жұмыстары күшейтілуде.
Жиындар мен кездесулер барысында қысқы сор шаюдың экологиялық маңызына ерекше назар аударылуда. Мамандар сор шаю жұмыстарының уақытылы және талапқа сай жүргізілуі топырақтағы тұз концентрациясын төмендетіп қана қоймай, жер асты суларының деңгейін реттеуге және суармалы жерлердің ұзақ мерзімді сақталуына ықпал ететінін түсіндіруде. Бұл – экология мен су ресурстарын қорғаудың маңызды элементі.
Сонымен қатар аудан көлемінде су ресурстарын қорғау мақсатында су үнемдеу технологияларын енгізу жұмыстары қолға алынған. Су тапшылығы қаупі бар өңірлер үшін суды тиімді пайдалану экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі тетіктерінің бірі болып саналады. Осы орайда, биыл ауданда су үнемдеу технологияларын 8 мың гектар жерге енгізу жоспарланған.
Қазіргі таңда 2 349 гектар жердің иелерімен су үнемдеу технологияларын енгізу бойынша келісімшарттар жасалған. Бұл технологиялар су шығынын азайтып, топырақтың шамадан тыс сулануын болдырмауға, сондай-ақ жердің экологиялық жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді. Су ресурстарын ұтымды пайдалану арқылы табиғи экожүйеге түсетін салмақ төмендейді.
Аудан әкімі Бақыт Асанов су ресурстарын қорғау және жердің мелиоративтік жағдайын жақсарту мәселелері тұрақты бақылауда екенін атап өтті. Осы бағыттағы жұмыстарды күшейту жөнінде жауапты сала басшыларына нақты тапсырмалар жүктеліп, сор шаю мен су үнемдеу шараларының сапалы орындалуы қатаң қадағалануда.
Мақтаарал ауданында жүзеге асырылып жатқан бұл жұмыстар қоршаған ортаны қорғауға, су ресурстарын сақтауға және ауыл шаруашылығы алқаптарының экологиялық тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған. Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану арқылы ғана өңірдің аграрлық әлеуетін сақтап, келер ұрпаққа экологиялық тұрғыдан қолайлы орта қалдыруға мүмкіндік бар.
Қорытындылай келе, қысқы сор шаю және су ресурстарын тиімді пайдалану шаралары Мақтаарал ауданында экологияны қорғау бағытындағы маңызды қадамдардың бірі болып табылады. Бұл жұмыстар топырақ құнарлылығын сақтауға, су көздерін қорғауға және өңірдің табиғи экожүйесін тұрақты дамытуға негіз қалайды.