Қазақстан Республикасында жасыл экономика қағидаттарын дамыту мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі болып табылады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз Жолдауларында тұрақты даму, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, экологиялық тепе-теңдікті сақтау және қоршаған ортаға түсетін жүктемені азайту мәселелеріне ерекше назар аударып келеді. Осы тұрғыда Түркістан облысында жүзеге асырылып жатқан ірі инвестициялық жобалар өңірдің ғана емес, елдің жасыл экономикаға көшу жолындағы нақты қадамдарының айқын көрінісі болып отыр.
Түркістан облысы Келес ауданы Ақтөбе ауыл округінде салынып жатқан «Ecoculture-Eurasia» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің өнеркәсіптік жылыжай кешені – жасыл экономика қағидаттарына негізделген стратегиялық маңызды жоба. Жалпы аумағы 51 гектарды құрайтын кешен заманауи агротехнологияларды қолдану арқылы экологиялық тұрғыдан тиімді әрі ресурсты үнемдеуші өндіріс моделін қалыптастыруды көздейді.
Жасыл экономиканың негізгі қағидаттарының бірі – табиғи ресурстарды ұтымды әрі тиімді пайдалану. Аталған жылыжай кешенінде қолданылып жатқан заманауи технологиялар су ресурстарын барынша үнемдеуге мүмкіндік береді. Жабық топырақ жағдайында жүзеге асырылатын өндіріс үдерісі ашық егіншілікке қарағанда суды бірнеше есе аз тұтынады. Бұл – су тапшылығы өзекті болып отырған оңтүстік өңірлер үшін аса маңызды шешім.
Сонымен қатар жылыжай кешені толықтай Нидерланд елінен әкелінген жоғары технологиялық жабдықтармен жабдықталған. Бұл жабдықтар өсімдіктердің өсуіне қажетті микроклиматты автоматты түрде реттеуге мүмкіндік береді. Температура, ылғалдылық, жарық деңгейі және қоректік заттардың берілуі цифрлық жүйелер арқылы басқарылып, энергия мен ресурстардың артық шығындалуына жол берілмейді. Мұндай тәсіл жасыл экономиканың энергия және ресурс тиімділігі қағидаттарына толық сәйкес келеді.
Жасыл экономика шеңберіндегі маңызды бағыттардың бірі – көмірқышқыл газы шығарындыларын азайту және экологиялық ізді төмендету. Өнеркәсіптік жылыжай кешенінде өндірілген өнімдер ішкі нарықты отандық өніммен қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл импорт көлемін қысқартып, алыс қашықтықтан тасымалдауға кететін логистикалық шығындарды азайтады. Нәтижесінде көлік құралдарынан бөлінетін зиянды заттардың көлемі де төмендейді.
Аталған жоба ауыл шаруашылығы саласында тұрақты өндірістік жүйені қалыптастыруға ықпал етеді. Жылыжайда жылына 25 мың тоннаға дейін қызанақ өндіру жоспарланып отыр. Өнім жыл бойы өндірілетіндіктен, маусымаралық кезеңдерде бағаның күрт өсуі тежеліп, ішкі нарық тұрақты түрде сапалы әрі қолжетімді отандық өніммен қамтамасыз етіледі. Бұл – экономикалық тұрақтылықпен қатар экологиялық тиімділікті де арттыратын маңызды фактор.
Жасыл экономика қағидаттары тек табиғатты қорғаумен шектелмей, әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етуді де қамтиды. Жоба толық іске қосылған кезде 800 жаңа жұмыс орны ашылады. Жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамту, оларды заманауи агротехнологияларға оқыту және біліктілігін арттыру – адами капиталды дамытуға бағытталған маңызды қадам. Бұл өз кезегінде өңірдің ұзақ мерзімді тұрақты дамуына негіз қалайды.
Өнеркәсіптік жылыжай кешенін іске асыруға жалпы көлемі 42 млрд теңге инвестиция тартылған. Жобаны қаржыландыруды «Қазақстанның Даму банкі» акционерлік қоғамы мақұлдаған. Мұндай ірі инвестициялық жобалардың жүзеге асырылуы жасыл экономика қағидаттарына негізделген өндірістерге мемлекет тарапынан көрсетіліп отырған қолдаудың нақты нәтижесін көрсетеді.
Бүгінде кешен аумағында жылыжай блоктарының металл конструкциялары орнатылып, сыртқы және ішкі инженерлік желілер бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары жүргізілуде. Қазандық, қойма және әкімшілік-тұрмыстық ғимараттардың құрылысы аяқталуға жақын. Жобаның ресми ашылуы көктем мезгіліне жоспарланған.
Түркістан облысында жылыжай шаруашылығы соңғы жылдары қарқынды дамып келеді. Бұл бағыттағы жобалар өңірдің агроөнеркәсіптік әлеуетін арттырып қана қоймай, табиғи ресурстарды сақтай отырып экономикалық өсуді қамтамасыз етуге мүмкіндік беріп отыр. Жасыл экономика қағидаттарына негізделген мұндай өндірістер болашақ ұрпақ үшін қолайлы экологиялық ортаны сақтауға бағытталған жүйелі жұмыстың маңызды бөлігі болып табылады.
Қорытындылай келе, Келес ауданында жүзеге асырылып жатқан «Ecoculture-Eurasia» өнеркәсіптік жылыжай кешені – жасыл экономика қағидаттарын нақты іске асырудың үлгісі. Ресурсты үнемдеу, экологиялық тиімді өндіріс, әлеуметтік жауапкершілік және ұзақ мерзімді даму мақсаттарын біріктірген бұл жоба Түркістан облысының ғана емес, жалпы ел экономикасының тұрақты дамуына өз үлесін қосады.