Қазіргі кезеңде қоғамның тұрақты дамуы экономикалық көрсеткіштермен ғана емес, ұлттық бірегейліктің сақталуы, тарихи сананың қалыптасуы және азаматтардың ортақ құндылықтарға деген құрметімен де өлшенеді. Әлемдік жаһандану үдерісі күшейген сайын әрбір мемлекет өзінің мәдени мұрасын қорғауға, ұлттық болмысын сақтауға және жас ұрпақтың тарихи жадысын нығайтуға ерекше мән беріп келеді. Қазақстанда да бұл бағыт мемлекеттік саясаттың маңызды құрамдас бөлігіне айналып, қоғамдық институттардың қызметімен тығыз сабақтастықта жүзеге асырылуда.
Соңғы жылдары елімізде ұлттық құндылықтарды дәріптеу, тарихи-мәдени мұраларды сақтау және өскелең ұрпақтың бойында отансүйгіштік қасиеттерді қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жаңа мазмұнға ие болды. Бұл мәселелер Ұлттық құрылтай алаңында да тұрақты түрде көтеріліп келеді. Құрылтай отырыстарында қоғамдық келісімді нығайту, ұлттық бірегейлікті сақтау, тарихи жадыны жаңғырту және жастар тәрбиесіне қатысты бастамалар кеңінен талқыланып, нақты ұсыныстар берілуде. Мұның барлығы азаматтық қоғамды дамытудың рухани негіздерін күшейтуге бағытталған маңызды қадамдар болып табылады.
Азаматтық қоғамның дамуы тек қоғамдық ұйымдардың қызметімен немесе азаматтардың әлеуметтік белсенділігімен ғана шектелмейді. Ол қоғам мүшелерінің ортақ тарихи жадыға, ұлттық құндылықтарға және мәдени мұраға деген көзқарасымен де айқындалады. Өз тарихын құрметтейтін, өткенінен тағылым алатын қоғам ғана болашаққа нық қадам жасай алады. Сондықтан тарихи-танымдық жобалар мен мәдени-ағартушылық бастамалар қоғамдық сананы жаңғыртудың маңызды құралдарының бірі саналады.
Осы бағытта саяси партиялар да қоғамдық маңызы бар бастамаларды жүзеге асырып келеді. Бүгінде партиялық жүйенің басты міндеттерінің бірі – азаматтарды қоғамдық өмірге тарту, қоғамдағы маңызды мәселелерді көтеру және ұлттық құндылықтарды дәріптеу арқылы қоғамдық келісімді нығайту. Бұл ретте «AMANAT» партиясы жүзеге асырып отырған «Ұлттық мұра» жобасы ерекше маңызға ие.
Аталған жоба тарихи-мәдени мұраны сақтау, киелі орындарды насихаттау, жастардың тарихи танымын кеңейту және туған жерге деген сүйіспеншілікті арттыру мақсатында іске асырылып келеді. Жоба аясында ұйымдастырылатын іс-шаралар халықтың тарихи санасын қалыптастыруға, мәдени мұраны қорғау мәдениетін нығайтуға және азаматтық жауапкершілік құндылықтарын дәріптеуге бағытталған.
Түркістан облысы тарихи және рухани мұраларға аса бай өңір ретінде еліміздің мәдени кеңістігінде ерекше орын алады. Қазақ халқының тарихымен сабақтас көптеген киелі орындар мен көне қалалардың осы өңірде орналасуы тарихи-танымдық жұмыстардың маңызын арттыра түседі. Сондықтан облыста тарихи ескерткіштерді сақтау, оларды зерттеу және кеңінен насихаттау бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде.
«AMANAT» партиясының Сайлауалды бағдарламасын Түркістан облысында іске асыру жөніндегі Жол картасында да тарихи-мәдени мұраны сақтау мәселелеріне ерекше көңіл бөлінген. Құжатта өңірдегі киелі орындарды абаттандыру, өлкетану экспедицияларын ұйымдастыру және тарихи ескерткіштерді кеңінен насихаттау бойынша нақты міндеттер белгіленген. Бұл бастамалар өңір тұрғындарының тарихи сана-сезімін қалыптастыруға және ұлттық құндылықтарды сақтауға бағытталған.
Осы жұмыстардың жалғасы ретінде жуырда Шардара ауданында «Ұлттық мұра» партиялық жобасы аясында «Киелі мекен – туған өлкем» атты тарихи-танымдық экскурсия ұйымдастырылды. Іс-шараны «AMANAT» партиясы Шардара аудандық филиалы аудандық мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімімен бірлесіп өткізді.
Экскурсияның басты мақсаты – жастар мен тұрғындардың туған өлкенің тарихына деген қызығушылығын арттыру, тарихи мұраларды қорғаудың маңызын түсіндіру және ұлттық құндылықтарды дәріптеу болды. Мұндай іс-шаралар қоғамдық сананы қалыптастыруда ерекше рөл атқарады. Өйткені тарихи орындарды көзбен көріп, олардың тарихымен танысу жастардың туған жерге деген құрметін арттырады.
Іс-шара барысында қатысушылар Шардара өңіріндегі тарихи маңызы зор екі нысанға арнайы барды. Оның бірі – XIX–XX ғасырларға жататын Ұзын ата кесенесі болса, екіншісі – I–XV ғасырлар аралығындағы ортағасырлық Сүткент қалашығы. Бұл ескерткіштер өңірдің бай тарихи мұрасын айғақтайтын маңызды мәдени нысандардың қатарында.
Экскурсия барысында тарихи орындардың сәулеттік ерекшеліктері, олардың қалыптасу тарихы және ел тарихындағы орны жөнінде кеңінен мәлімет берілді. Қатысушылар көне ескерткіштердің сақталу жағдайымен танысып, олардың мәдени және рухани маңызы туралы пікір алмасты.
Тарихи-танымдық іс-шараның маңызды тұстарының бірі – тарихи мұралардың ұрпақ тәрбиесіндегі рөліне ерекше назар аударылуы болды. Мамандардың айтуынша, тарихи ескерткіштер тек мәдени құндылық қана емес, ұлттық сананы қалыптастыратын маңызды құрал болып табылады. Олар халықтың өткенін бүгінмен байланыстырып, тарихи сабақтастықтың сақталуына ықпал етеді.
Экскурсияға қатысқан сала мамандары тарихи-мәдени мұраларды қорғаудың қоғам үшін маңызы туралы ойларымен бөлісті. Түркістан облыстық тарихи-мәдени мұраны қорғау, қалпына келтіру және пайдалану жөніндегі орталықтың өкілдері тарихи нысандарды сақтау мәселелері жөнінде жан-жақты түсіндірме жұмыстарын жүргізді.
Кездесу барысында тарихи орындарды қорғау мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті екені атап өтілді. Бұл ретте азаматтық қоғам институттарының, қоғамдық ұйымдардың және жастардың белсенділігі ерекше маңызға ие. Өйткені мәдени мұраны сақтау мәселесі қоғамдық қолдаусыз толыққанды жүзеге аспайды.
Бүгінде жастардың тарихи санасын қалыптастыру мәселесі ерекше өзектілікке ие. Ақпараттық технологиялар қарқынды дамыған заманда өскелең ұрпақтың ұлттық құндылықтарға деген қызығушылығын арттыру маңызды міндеттердің бірі болып отыр. Осы тұрғыдан алғанда тарихи-танымдық экскурсиялар жастардың дүниетанымын кеңейтіп, олардың ел тарихына деген құрметін нығайтуға мүмкіндік береді.
Сарапшылардың пікірінше, тарихи мұраны қорғау мен насихаттау жұмыстары қоғамдағы бірлік пен ынтымақты нығайтуға да ықпал етеді. Ортақ тарих пен ортақ құндылықтар адамдарды біріктіретін маңызды факторлардың бірі болып табылады. Сондықтан мұндай бастамалар қоғамдық келісімді нығайтудың тиімді құралдарының қатарына жатады.
Ұлттық құрылтайда көтерілген бастамалардың негізгі мәні де осыған саяды. Яғни ұлттық құндылықтарды сақтау, тарихи жадыны жаңғырту және ұлттың рухани тұтастығын нығайту. Түркістан облысында жүзеге асырылып жатқан тарихи-танымдық жобалар осы міндеттердің өңірлік деңгейде орындалуына нақты үлес қосып келеді.
Жалпы алғанда, Шардара ауданында ұйымдастырылған «Киелі мекен – туған өлкем» экскурсиясы тарихи мұраны дәріптеуге бағытталған кезекті мәдени іс-шара ғана емес, азаматтық қоғамның рухани негіздерін нығайтуға қызмет ететін маңызды қоғамдық бастама болды. Мұндай жобалар жастардың тарихи танымын кеңейтіп, ұлттық құндылықтарға деген құрметін арттыру арқылы қоғамның тұтастығын күшейтуге ықпал етеді.
Тарихын құрметтеген халықтың болашағы берік болады. Сондықтан ұлттық мұраны сақтау, киелі орындарды дәріптеу және өскелең ұрпақтың бойында отансүйгіштік қасиеттерді қалыптастыру бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да қоғам дамуының маңызды басымдықтарының бірі болып қала бермек.